UTİ 520 - Bilgi Geri Getirimi ve Arama Motorları

ÖĞRETİM ÜYESİ
Bahar Karaoğlan, Prof.Dr.
ASİSTANT
Sinem Aslan
DERS NOTU

DERSİN AMACI
Bu dersin amacı; öğrencilere bilgi geri-getirim (BGG) probleminin tanıtılmasıdır. Dersin sonunda öğrencilerin; BGG sistemi oluşturmak için gerekli yöntemleri, BGG sistemlerinin fonksiyonlarını, değerlendirme yöntem ve ölçütlerini, terim ağırlıklandırma mekanizmalarını, derlem ihtiyacını ve kullanım yollarını bilmeleri beklenmektedir.

DETAYLAR

Dersin Adı

Bilgi Geri Getirimi ve Arama Motorları

 

Dersin Kodu

UTİ 520

 

Dersin Türü

Seçmeli

 

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

 

Dersin AKTS Kredisi

8

 

Haftalık Ders Saati (Kuramsal)

3-0-3

 

Haftalık Uygulama Saati

 

 

Haftalık Laboratuar Saati

 

 

Dersin Verildiği Yıl

 

 

Dersin Verildiği Yarıyıl

 

 

Dersin Öğretim Üyesi (Üyeleri)

Prof. Dr. Bahar KARAOĞLAN

 

Öğretim Sistemi

Örgün

 

Eğitim Dili

Türkçe

 

Dersin Ön Koşulu Olan Ders(ler)

Yok

 

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Ingilizce okuma ve anlama, İstatistiksel yöntemleri uygulayabilme becerisi

 

Staj Durumu

Yok

 

Dersin Amacı

Bu dersin amacı; öğrencilere bilgi geri-getirim (BGG) probleminin tanıtılmasıdır. Dersin sonunda öğrencilerin; BGG sistemi oluşturmak için gerekli yöntemleri, BGG sistemlerinin fonksiyonlarını, değerlendirme yöntem ve ölçütlerini, terim ağırlıklandırma mekanizmalarını, derlem ihtiyacını ve kullanım yollarını bilmeleri beklenmektedir.

 

Öğrenme Çıktıları

 

  1. BGG sistem bileşenlerini analiz edebilme 
  2. Belge temsilinde kullanılan terim ağırlıklandırma süreci için gerekli olan unsurları kavrayabilme  
  3. BGG alandaki güncel çalışmaları ve yönelimleri inceleyebilme 
  4. BGG sistemlerinin değerlendirilmesinde kullanılan ölçütleri kavrayabilme
  5. Farklı dil modellerinin kullanımını ve özelliklerini anlayabilme
  6. Temel metin işleme algoritmalarını yazılımsal olarak gerçekleştirebilme
  7. BGG sistem geliştirilmesinde derlem kullanımının önemini kavrayabilme
  8. TREC (Text REtrieval Conference) derlemlerini BGG sürecinde kullanabilme becerisi

 

 

Dersin İçeriği

Bu ders BGG sahasındaki son gelişmelerin yanı sıra geleneksel yöntem ve kuramları içerir. Bu dersin kapsamı; yazılı metinlerin işlenmesi, indekslenmesi, organizasyonu ve sınıflanması konularına yoğunlaşmıştır. Ayrıca yardımlı-metin (İng. hypertext) ve çoklu-ortam belgelerinde geri getirim konuları da temel seviyede ele alınmıştır. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Haftalık Ayrıntılı

Ders İçeriği

Hafta

Kapsam

Uygulama

I

Giriş:

BGG temellerinin ve kullanılan terminolojinin tanıtılması

 

II

BGG Modelleri:

BGG modellerinin ayrımı ve sınıflandırılması

okuma ve tartışma

III

Yazılı Metin için BGG Temelleri:

Yazılı metinlerde BGG tanıtılması, kullanılan temel yöntemlerin ve uygulamadaki alt bileşenler

okuma ve tartışma

IV

Klasik/Geleneksel BGG Modelleri:

Boolean modeller, vektör model, olasılıksal modeller, geleneksel modellerin karşılaştırılması

araştırma ve raporlama

V

Metin İşlemleri:

Doküman ön işlenmesi, sözcüksel analiz yöntemleri, duran-kelimelerin elenmesi, gövdeleme, vb işlemler.

araştırma ve raporlama

VI

Sorgu Dilleri:

Anahtar kelime tabanlı sorgulama, desen eşleştirme ve yapısal sorgular.

okuma ve tartışma

VII

İndeksleme ve Arama:

Ters dosyalar, Tek geçişli ve iki geçişli indeksleme yöntemleri, metin ve sorgu arasındaki anlam ilişkisi, indeks terim ağırlıklandırma yöntemleri.

araştırma ve raporlama

VIII

BGG Sistemi Geliştirmek:

TERRIER metin geri getirimi geliştirme kütüphanesi, Derlemlerin önemi TREC derlemlerinin kullanımı. 

 

IX

Ara sınav

 

X

BGG Sistemi Değerlendirme:

Anma ve Duyarlık ölçütleri, alternatif başarım ölçütleri.

araştırma ve raporlama

XI

Diğer BGG Modelleri:

Küme teorisi tabanlı modeller, cebirsel modeller, olasılıksal modeller.

okuma ve tartışma

XII

Yapısal Metin Geri-Getirim Modelleri:

Örtüşmeyen listeleri ve yakınsal düğümleri temel alan modeller.

 

XIII

Çoklu-ortam BGG Modelleri ve Dilleri:

Çoklu-ortam veri modellenmesi ve sorgulama teknikleri

 

XIV

Öğrenci Proje Sunumları

 

XV

Öğrenci Proje Sunumları

 

XVI

Final sınavı

 

 

 


 

Ders Kitabı /Malzemesi /Önerilen Kaynaklar

Ders kitabı:

Modern Information Retrieval R. Baeza-Yates ve B. Ribeiro-Yeto, 1999

Diğer önemli kaynaklar:

Information Retrieval: A survey, E. Greengrass,2000,

http://www.cs.umbc.edu/research/cadip/readings/IR.report.120600.book.pdf

Information retrieval, C.J. van Rijsbergen,

http://www.dcs.gla.ac.uk/Keith/Preface.html

Precision and Recall, S.M. Shafi ve R.A. Rather http://www.webology.ir/2005/v2n2/a12.html

© 2014 Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü. TÜM HAKLARI SAKLIDIR.